Proces kierowania w organizacji
Autor: Anna Chmielewska |
Ilość odsłon: 869 |
Ilość słów: 602
Pobierz kod HTML | Wersja do wydruku
Encyklopedia organizacji i zarządzania podaje, iż kierowanie “jest procesem, w którym można wyróżnić podmiot kierowania (obiekt kierujący), przedmiot kierowania (obiekt kierowany), stosunek nadrzędności i podporządkowania (podległości) między nimi oraz cel (lub cele), do których kierowanie zmierza” [1]. W nawiązaniu do tej definicji przedstawiono ujęcie J. Kurnala, który pisze, iż “kierowanie polega na takim oddziaływaniu podmiotu kierowania na obiekt kierowany, aby obiekt ten zachowywał się, działał czy funkcjonował w kierunku osiągnięcia postawionych celów” [2]. Autorzy Zarządzania natomiast kładą nacisk na osoby uczestniczące w tym procesie: “oddziaływanie przełożonego na zachowanie podwładnego (podwładnych) w związku z realizacją zadań organizacyjnych i w ramach określonych organizacyjnymi przepisami” [3] .
Według T. Szankina, termin “kierowanie” często jest sprowadzany do podstawowych działań kierownika w organizacji, tzn. planowania, organizowania, przewodzenia i kontrolowania działalności członków organizacji oraz wykorzystywania dostępnych zasobów do osiągnięcia jej celów [ 4]. Są to tzw. funkcje kierownicze, które zostały po raz pierwszy w teorii organizacji zaproponowane przez H. Fayola:
- planowanie – wyznaczenie celów organizacji, ustalenie strategii działań oraz opracowanie hierarchii planów w celu integrowania i koordynowania wykonywanych czynności;
- organizowanie – określenie zadań do wykonania oraz ustalenie sposobu ich wykonania, doprowadzanie do współpracy osób w ramach określonej struktury stosunków, koordynowanie zarówno ludzkich, jak i materialnych zasobów organizacji;
- przewodzenie – polega na kierowaniu pracownikami, wywieraniu na nich wpływu poprzez wytworzenie takiej atmosfery, by mogli oni w pełni wykorzystać swe możliwości, wybieraniu najskuteczniejszego kanału komunikacji oraz rozstrzyganiu konfliktów;
- kontrolowanie – czyli dążenie do tego, by organizacja zmierzała do osiągania swoich celów, poprzez monitorowanie zachodzących w niej procesów i interweniowanie w sytuacji, gdy jakaś część systemu jest wadliwa [5].
Ważnym aspektem kierowania są również role kierownicze, które stanowią konkretne wzory zachowań. Często dzielone są na trzy podstawowe grupy: interpersonalne, informacyjne i decyzyjne. Henry Mintzberg w swojej pracy The Nature of Managerial Work opisał działalność kierownika obejmującą dziesięć rodzajów ról określonych w ramach wspomnianych wyżej grup.
Problemem często poruszanym w literaturze naukowej jest zakres znaczeniowy terminów “kierowanie” i “przywództwo”. Część autorów uważa, że pojęcie przywództwa i kierowania można stosować zamiennie, ponieważ zakres ich znaczenia pokrywa się, inni twierdzą jednak, że pojęcia te zachodzą na siebie znaczeniowo zaledwie w pewnym stopniu ustalając określoną hierarchię. W tej materii dochodzi do znacznej różnicy zdań. Niektórzy badacze stoją na stanowisku, że znaczenie pojęcia przywództwa jest szersze niż pojęcie kierowania, czego przykładem może być opinia S. Tokarskiego, który uważa, że przewodzenie jest wyższym poziomem kierowania. Inni badacze natomiast – jak np. A. Czermiński – twierdzą, że przewodzenie jest metodą kierowania [ 6].
Rozważania badaczy na temat zakresu pojęć przywództwa i kierowania doprowadziły do formułowania wielu, często przeciwstawnych teorii. Z potocznej obserwacji zachowań organizacyjnych można wywnioskować, iż pozycja kierownika nie musi w sposób ewidentny oznaczać, że posiada on zdolność skłaniania podwładnych do realizacji założonych celów. Pozycja kierownika może bowiem wynikać wyłącznie z zajmowanego stanowiska w strukturze organizacyjnej, jest ona bowiem podstawą autorytetu formalnego. Podwładni akceptują swojego przełożonego na zasadzie podporządkowania, uznania pełnionej przez niego funkcji. Autorytet nieformalny wynika z osobistych cech i umiejętności kierownika.
Taki kierownik, który jest również przywódcą, wywiera na ludzi wpływ oparty zarówno na autorytecie osobistym, jak i ten o charakterze formalnym. Jeśli nie łączy on autorytetu formalnego z nieformalnym, wtedy nie jest w stanie z powodzeniem realizować nałożonych na niego obowiązków. Wydaje się być bezspornym, iż osoba nie posiadająca jakichkolwiek predyspozycji do przewodzenia, nie może być skutecznym kierownikiem, a co za tym idzie, nie może pełnić swojej roli w organizacji.
[1] Encyklopedia organizacji i zarządzania. Warszawa 1981, s. 205.
[2] J. Kurnal: Teoria organizacji i zarządzania. Warszawa 1981, s. 14.]
[3] Zarządzanie. Teoria i praktyka. Praca zbiorowa pod red. A. K. Koźmińskiego i W. Piotrowskiego. Warszawa 1995, s. 308.
[4] T. Szankin: Przewidywanie efektywności kierowania. Szczytno 2000.
[5] R.W. Griffin: Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa 1998.
[6] W. Trzcińska: Kierowanie zespołami w organizacji. Szczytno 2003.
Artykuł pochodzi z serwisu artykuly.com.pl - żródła darmowych artykułów do przedruku.
O autorze
Anna Chmielewska
Ocena: Jeszcze nie oceniony
Komentarze
Bądź pierwszym, który skomentuje ten artykuł.Dodaj komentarz
Więcej artykułów z tej kategorii
1: Jak notować w łatwy i skuteczny sposób (bawiąc się przy tym świetnie)
2: Jak stosować mnemotechniki w życiu codziennym
3: Szybkość czytania a zrozumienie tekstu – jak to jest naprawdę?
4: 4 największe mity mapy myśli ujawnione
5: Jak uczyć się szybko i skutecznie - w łatwy sposób?
Pobierz kod HTML
Aby wygodnie umieścić artykuł na swojej stronie, po prostu skopiuj poniższy kod, a następnie wklej go w odpowiednie miejsce.
Pamiętaj, że wklejając poniższy artykuł tym samym akceptujesz nasz regulamin.